Bugün, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) kuruluşunun 106. yıl dönümünü kutluyoruz. Ancak, son yıllarda Meclis’in kabul ettiği yasa sayısında belirgin bir azalma gözlemleniyor. TBMM’nin yasama performansı düşüş göstermekte.
CHP İstanbul Milletvekili Fethi Açıkel’in yönelttiği soru önergesine TBMM Başkanvekili Bekir Bozdağ’ın verdiği yanıtta, 2010 yılından bu yana kabul edilen yasalarla ilgili çarpıcı bilgiler paylaşıldı. Yanıtta, uluslararası anlaşmaların onaylanmasına dair yasaların da dahil edilmesiyle birlikte en fazla yasa sayısının 2017 yılında kaydedildiği belirtildi. 2017 yılında toplam 298 yasa, bunun 282’si uluslararası anlaşma olmak üzere TBMM’den geçti. Uluslararası anlaşmalar hariç en yüksek yasa sayısına ise 2012 ve 2018 yıllarında ulaşıldı; bu yıllarda Meclis 51’er yasa kabul etti.
Son yıllardaki yasama faaliyetleri ise endişe verici bir trend sergiliyor. Uluslararası anlaşmalarla birlikte 2021’de 87, 2022’de 80 yasa kabul edilirken, bu sayı 2023’te 62, 2024’te 46 ve 2025’te 35’e geriledi. 2026 yılında ise yalnızca 4 yasa kabul edildi.
Bunun yanı sıra, son yıllarda AK Parti’nin yasama süreçlerinde “torba teklif” uygulamasına yoğunluk vermesi dikkat çekiyor. Bekir Bozdağ, torba yasaların, birbiri ile ilgisi olmayan birçok konuda değişiklik öngören kanun teklifleri olarak tanımlandığını belirtti. Ancak, torba yasaların konu bütünlüğü taşıdığı takdirde bu tanımın geçerli olmayacağı ifade edildi. Bu nedenle, TBMM Başkanlığı’nın torba yasalarla ilgili istatistik tutmadığı bildirildi.
Yanıtta, geçmiş yasama dönemlerinde milletvekilleri tarafından sunulan yasa tekliflerinin sayısına da yer veriliyor. 23. yasama döneminde 901 tekliften 248’i, 24. yasama döneminde 2,856 tekliften 366’sı, 26. yasama döneminde 2,434 tekliften 50’si, 27. yasama döneminde 5,094 tekliften 299’u, 28. yasama döneminde ise 3,617 tekliften 115’i yasalaştı. Ayrıca, 25. yasama dönemi (7 Haziran 2015 – 1 Kasım 2015) boyunca ihtisas komisyonlarının oluşturulamaması nedeniyle 613 teklifin hiçbiri yasalaşamadı.
Sonuç olarak, TBMM’nin yasama etkinliğinde gözlemlenen azalma, halkın temsilcileri ve ülke yönetimi için önemli bir sorun teşkil ediyor. Yasa yapma sürecinin daha etkin hale getirilmesi için alınacak önlemler, gelecekte Meclis’in performansını artırabilir.
